با نزدیک شدن به پایان سال شمسی و آغاز فصل بهار، بازار و قیمت جهانی خاک فسفات با مجموعهای از پیچیدگیهای عملیاتی و تغییرات قیمتی روبروست که میتواند زنجیره تأمین تولیدکنندگان کود و اسید فسفریک را به چالش بکشد. در این مقاله، بر اساس آخرین گزارشهای بینالمللی، به تحلیل عواملی میپردازیم که چرا بازه زمانی اسفند تا فروردین، دورهای بحرانی برای قیمت جهانی خاک فسفات خواهد بود.
۱. بحران عرضه در قطبهای اصلی تولید
یکی از مهمترین محرکهای فعلی بازار، کاهش فیزیکی عرضه در مبادی اصلی است. بر اساس دادههای موجود، دو عامل کلیدی این وضعیت را رقم زدهاند:
• اختلالات جوی در مراکش: شرکت OCP مراکش به دلیل شرایط نامساعد آبوهوایی در بنادر کلیدی مانند جرف الاصفر، با تأخیر جدی در عملیات بارگیری و صادرات مواجه شده است. این مسئله منجر به کاهش دسترسی به محمولههای نقدی (Spot) در کوتاهمدت شده است.
• توقف فصلی در چین: علیرغم تولید بالای داخلی در چین، اکثر معادن به دلیل تعطیلات سال نو چینی تعطیل شدهاند. نکته حائز اهمیت این است که به دلیل یخزدگی و بارش سنگین برف در مناطق کوهستانی، انتظار نمیرود این معادن تا پیش از اواسط مارس (اواخر اسفند) فعالیت عادی خود را از سر بگیرند .
۲. کالبدشکافی قیمتها؛ از فوب مراکش تا فرصتهای الجزایر
قیمتهای جهانی خاک فسفات در حال حاضر رفتاری چندگانه نشان میدهند. در حالی که قیمتها در مناطق سنتی ثابت باقی ماندهاند، برخی مبادی دیگر فرصتهای خرید ایجاد کردهاند:
• ثبات در بازارهای گرید بالا: قیمت فوب (fob) خاک فسفات مراکش برای گرید ۷۰-۷۲ BPL در محدوده ۱۷۷ تا ۲۸۲ دلار و برای اردن (گرید ۶۸-۷۰) بین ۱۵۹ تا ۱۸۲ دلار تثبیت شده است.
• فرصت استراتژیک در الجزایر: برخلاف روند ثابت سایر مناطق، الجزایر قیمتهای خود را برای چهارماهه اول ۲۰۲۶ با ۳ دلار کاهش در سقف قیمتی، به محدوده ۹۳ تا ۱۱۲ دلار (fob) رسانده است. این موضوع میتواند برای خریدارانی که به دنبال بهینهسازی هزینهها هستند، یک گزینه طلایی باشد.
• جذابیت قیمتهای مصر: خاک فسفات مصر با قیمتهایی بین ۹۸ تا ۱۲۰ دلار برای گرید۶۶ (بسته به کیفیت خاک از نظر عناطر مزاحم)، همچنان به عنوان یکی از رقابتیترین گزینهها برای بازارهای آسیایی شناخته میشود.
۳. حرکتهای معنادار خریداران بزرگ
رصد رفتار بازیگران بزرگ بازار نشان میدهد که آنها ریسک کمبود عرضه را جدی گرفتهاند. برای مثال، چین علیرغم پتانسیل تولید داخلی، اخیراً اقدام به خرید ۴۵ هزار تن خاک فسفات ۲۶% از مصر با قیمت ۸۳ دلار (cfr) کرده است تا امنیت موجودی خود را برای پایان ماه مارس تضمین کند.
همچنین، برگزاری مناقصات حجیم توسط شرکتهایی مانند BCIC بنگلادش در ماه فوریه، نشاندهنده عطش بازار برای تأمین کالا پیش از شروع پیک تقاضای بهاره است.
۴. هزینههای تولید و فشار بر عرضه
نکتهای که نباید از نظر دور داشت، وضعیت تولیدکنندگان است. در چین، بالا ماندن قیمت مواد اولیه مانند گوگرد باعث شده تولیدکنندگان خاک فسفات با ضرر تقریبی ۸۶ دلار در هر تن در بازارهای داخلی مواجه شوند. این فشار مالی میتواند منجر به کاهش بیشتر نرخ تولید و در نتیجه محدودیت بیشتر در پنجرههای صادراتی شود. اینفوگرافیک: چشم انداز بازار خاک فسفات- چهارماهه اول سال ۲۰۲۶
توصیه نهایی: تأمین امن یا تأمین ارزان؟
با توجه به اختلالات لجستیکی در شمال آفریقا و توقف تولید فصلی در شرق آسیا، انتظار برای کاهش چشمگیر قیمتها در فروردین ماه ریسک بالایی به همراه دارد. استراتژی پیشنهادی شرکت تجارت بینالملل مفید به فعالان این حوزه، تمرکز بر “تأمین امن و بهموقع” است.
بهرهگیری از فرصتهای قیمتی در مبادی مانند الجزایر و مصر و رصد دقیق نرخهای کرایه حمل در دریای سرخ به بنادر جنوبی ایران، کلید موفقیت در عبور از تلاطمهای بازار در دو ماه پیشرو خواهد بود.
برای دریافت مشاوره تخصصی و آخرین جداول قیمتی گریدهای مختلف خاک فسفات، با کارشناسان ما در شرکت تجارت بینالملل مفید در تماس باشید.
درباره نویسنده
این مقاله توسط مدیر عامل شرکت تجارت بین الملل مفید و فعال بازار بینالمللی خاک فسفات، تهیه شده است. شما میتوانید جهت دریافت مشاوره تخصصی، آخرین جداول قیمتی گریدهای مختلف و هماهنگی برای تأمین کالا، از طریق پروفایل لینکدین زیر با ایشان در ارتباط باشید:
